Άρθρα

Φιλαναγνωσία

1379786_581415705226923_1829520317_nΠαππά Άννα
δασκάλα-συγγραφέας

Εδώ και μια διετία στα πλαίσια του προγράμματος φιλαναγνωσίας, άρχισαν οι συζητήσεις, οι πολυπραγμοσύνες και πολλές φορές οι υστερίες. Βιβλία, βιβλία. Τι βιβλία όμως; Το σημερινό παιδί αρνείται πεισματικά στην κουραστική τυπική μάθηση. Άρνηση που καταπνίγεται από την ανάγκη. Αυτή την ανάγκη που την «εφαρμόζουν» το σχολείο και το σπίτι. Πώς θα οδηγηθεί λοιπόν, το σημερινό παιδί μέσα στον κύκλο εργασίας, όταν το ίδιο έχει άρρητους δεσμούς με το κλίμα της απόλυτης ελευθερίας και επιλογής.
Εδώ θα πρέπει να σημειωθεί ο ρόλος του σπιτιού στην καλλιέργεια του παιδιού, πέρα από το σχολείο. Ακούν και ακούν οι γονείς περί βιβλίων και θεωρούν τον εαυτό τους υποχρεωμένο να αγοράσουν ένα βιβλίο, όποιο να ’ναι και να το «πετάξουν» στο χώρο που γράφει και διαβάζει το παιδί τους. «Να, πάρε να ξεστραβωθείς, να μάθεις και κάτι παραπάνω, που ασχολείσαι μόνο με τον υπολογιστή, την παιχνιδομηχανή και το χαζοκούτι». Κι έρχεται η απάντηση του παιδιού αυτόματα: «έχω να διαβάσω τα μαθήματά μου και ύστερα ναι, για μισή ώρα θα κάνω αυτό που θέλω. Δε θέλω να διαβάσω άλλο». Αυτό το κλίμα δημιουργήσαμε στο παιδί. Και είναι δύσκολο να του επιβάλλουμε τις ανησυχίες μας και τις τύψεις μας. Του στερήσαμε τη μεγαλύτερη πηγή ζωής. Το παιχνίδι. Του φάγαμε κάθε αυλή, κάθε γειτονιά. Το τυποποιήσαμε. Δημιουργήσαμε το παιδί μηχανή, το παιδί-εκπληρωτή των φιλοδοξιών μας. Το κυνηγάμε με ένα λάβαρο που λέγεται «βαθμός». Γνωστή η εικόνα, δεν προλαβαίνει να βγει από την πόρτα του σχολείου και η τσάντα ανοίγει για να δει η μαμά, γεμάτη αγωνία, αν πήρε μπράβο, σφραγιδούλα. Και αν δεν πήρε , αλλοίμονο του!! Τι μελαγχολία!! Το κρυφοκοίταγμα στην τηλεόραση, στον υπολογιστή που θα ανοίξει από τον μπαμπά και τη μαμά. Ζητούν να διαβάσει το παιδί τους βιβλία σχολικά και εξωσχολικά. Έχουν αναρωτηθεί αν οι ίδιοι τον τελευταίο καιρό αναζήτησαν τη συντροφιά του βιβλίου; Πόσες ώρες κάθισαν μπροστά στον υπολογιστή και την τηλεόραση. Κάθε δωμάτιο, ακόμα και η κουζίνα της μαμάς έχει τηλεόραση.
Δεν επιβάλλεται, όμως, το βιβλίο. Το βιβλίο θα πρέπει να λειτουργεί ως ανάγκη, ως καταπραϋντικό, μέσα στον ταραγμένο κόσμο του παιδιού.
Ποτέ δεν πρέπει να πούμε «σου έφερα ένα καλό βιβλίο, πάρε τηλέφωνο να μου πεις την άποψή σου». Πρέπει να διαβάσουμε και εμείς, πρέπει πρώτοι να ενημερωνόμαστε για τις νέες εκδόσεις. Πρέπει τα σπίτια μας και τα σχολεία να αποχτήσουν όχι διακοσμητικές βιβλιοθήκες με ωραία και χρωματιστά εξώφυλλα, αλλά χώρους ανάγνωσης και περισυλλογής.
Ως δασκάλα, τρέμω στην ιδέα μήπως η προσπάθειά μας, παράλληλα με αυτή της οικογένειας, να αγαπήσει το παιδί το βιβλίο, μετατραπεί σε άλλη μία υποχρεωτική ώρα μαθήματος. Την κάθε στιγμή μέσα στην τάξη μας κάνουμε φιλαναγνωσία. Η μελέτη ενός κειμένου, η παραγωγή γραπτού λόγου, η κατασκευή κούκλας και οι ιστορίες κουκλοθέατρου, το τραγουδάκι που βγήκε μέσα από ένα παραμύθι, η ζωγραφιά, η δραματοποίηση, είναι μερικές μόνο στιγμές που μπορώ να σκεφθώ. Μια επίσκεψη στα κεντρικά βιβλιοπωλεία της πόλης μας, μια συνάντηση με έναν συγγραφέα, μια ολόκληρη μέρα στην Παιδική Δημοτική Βιβλιοθήκη, είναι μερικές ακόμη στιγμές που μπορώ να σκεφθώ.
Ο Η/Υ μέσα στην τάξη μπορεί να μας ταξιδέψει με το άκουσμα και το ξεφύλλισμα ηλεκτρονικών βιβλίων. Η ιστοσελίδα της τάξης, μπορεί να γίνει χώρος ανταλλαγής απόψεων, κριτικών, παρουσιάσεων.
Ο δάσκαλος ας γίνει σύντροφος στο διάβασμα. Ας τους μιλήσει και για τα βιβλία που έχει διαβάσει, να τους πει το λόγο που τα επέλεξε, να τους μεταδώσει αυτό που αισθάνεται.
Το παιδί πρέπει να είναι ο ίδιος επιλογέας, αυτής της ιερής στιγμής.

κάνε κλικ για να διαβάσεις Δημιουργώντας Δημιουργούς

αναδημοσίευση: Anna’s Pappa blog

Δημιουργική αφήγηση παραμυθιών

Η αφήγηση ενός παραμυθιού αποτελεί την πιο συχνή δραστηριότητα και ευκαιρία για επαφή ενός παιδιού με τους ενήλικες. Για αυτό είναι σημαντικό να γνωρίζουμε με ποιον τρόπο μπορεί η ανάγνωση μιας παιδικής ιστορίας να συμβάλλει στην καλλιέργεια της φαντασίας και στην συναισθηματική νοημοσύνη του παιδιού.

10 οδηγίες για μια πιο δημιουργική ανάγνωση του παραμυθιού:

1) Διαβάζουμε το παραμύθι χρωματίζοντας την φωνή μας ανάλογα με τα γεγονότα της ιστορίας.

2) Αφήνουμε το σώμα μας να συμμετέχει σαν εκφραστικό μέσο στην αφήγηση πχ. με κινήσεις των χεριών δείχνουμε τι έκανε ο πρωταγωνιστής/η πρωταγωνίστρια.

3) Εμπλουτίζουμε τη διήγηση του παραμυθιού με τις εκφράσεις του προσώπου μας.

4) Έχουμε ένα χαρτί και μαρκαδόρους δίπλα μας για να ζωγραφίζουμε αυτά που νιώθει ο πρωταγωνιστής/η πρωταγωνίστρια σχεδιάζοντας πρόσωπα πχ. και ζητάμε από το παιδί να αναγνωρίσει τα συναισθήματα που δείχνουν οι εκφράσεις του προσώπου.

5) Στο τέλος του παραμυθιού είναι πολύ δημιουργικό να ζητήσουμε από το παιδί να ζωγραφίσει αυτά που διαβάσαμε με όποιο τρόπο μπορεί και θέλει και με όποια υλικά και χρώματα έχει διάθεση.

6) Ας αφήσουμε το παιδί προφορικά να δώσει ένα άλλο τέλος στην ιστορία.

7) Μπορεί να ζωγραφίσει το εναλλακτικό τέλος.

8) Μπορεί με αφορμή το παραμύθι να σχεδιάσει ένα δικό του παραμύθι ή ένα μεγαλύτερο παιδί να γράψει ένα δικό του παραμύθι.

9) Μια ωραία ιδέα είναι να το μετατρέψει σε κόμικ.

10) Αφήστε το ελεύθερο να διαλέξει ρούχα για να «παίξει» το παραμύθι. Η δραματοποίηση του παραμυθιού και η ταύτιση με τον ήρωα/την ηρωίδα, αναπτύσσει εξαιρετικά την ενσυναίσθηση των παιδιών δηλαδή την ικανότητα να «μπαίνουν» στην θέση του άλλου.

Το παραμύθι είναι ένα μαγικό μέσο και σκοπός είναι να γοητεύσει το παιδί. Καλό είναι να αποφεύγουμε την απόλυτα λογική εξήγηση των νοημάτων του παραμυθιού και να αφήνουμε το παιδί να «λύνει» και να «εξηγεί» το παραμύθι, μέσα από την αφήγηση και την ακρόαση.

Πηγή: http://mikroimegaloi.gr